Ανοίγεις το κινητό το πρωί και πριν πιεις καφέ βλέπεις βρισιές. Ειρωνεία. Διασυρμό. Στοχοποίηση. Κάποιον να «καίγεται» δημόσια στα σχόλια και δεκάδες να χειροκροτούν με emoji.
Και κάπου εκεί το συνηθίσαμε. Το κανονικοποιήσαμε. Το βαφτίσαμε «τρολάρισμα», «πλάκα», «ελευθερία λόγου». Δεν είναι. Είναι μίσος.
Όλοι μπορεί να γίνουμε στόχος
Δεν χρειάζεται να είσαι διάσημος. Αρκεί να ξεχωρίζεις λίγο. Να είσαι γυναίκα. Να είσαι γκέι. Να είσαι υπέρβαρος. Να έχεις άλλη άποψη. Να κάνεις ένα λάθος. Το ίντερνετ δεν συγχωρεί. Δεν συζητά. Επιτίθεται. Και το πιο ειρωνικό; Οι περισσότεροι που επιτίθενται δεν θα το έκαναν ποτέ από κοντά. Η οθόνη τους κάνει «γενναίους».
Bullying χωρίς μώλωπες, αλλά με σημάδια
Η λεκτική βία δεν αφήνει μελανιές. Αφήνει όμως φόβο, ντροπή, απομόνωση. Άνθρωποι κλείνουν λογαριασμούς, αποσύρονται, σωπαίνουν. Άλλοι απλώς σπάνε μέσα τους. Κι εμείς; Συνεχίζουμε scroll.
Τα τρολ τρέφονται από εμάς
Τα τρολ δεν υπάρχουν στο κενό. Υπάρχουν επειδή τα ταΐζουμε. Με like. Με share. Με «χαχα». Με συμμετοχή. Κάθε φορά που γελάμε με έναν δημόσιο εξευτελισμό, γινόμαστε μέρος του προβλήματος. Όσο κι αν δεν μας αρέσει να το παραδεχτούμε.
Γιατί το μίσος πουλάει;
Γιατί ο θυμός φέρνει clicks. Γιατί ο αλγόριθμος αγαπά την ένταση. Γιατί η οργή κρατά τον χρήστη κολλημένο στην οθόνη. Τα social media δεν σχεδιάστηκαν για να μας κάνουν καλύτερους ανθρώπους. Σχεδιάστηκαν για να μας κρατούν μέσα. Και το μίσος είναι εξαιρετικά εθιστικό.
Ακόμα και οι «ισχυροί» λυγίζουν
Όταν διάσημοι κλείνουν λογαριασμούς γιατί δεν αντέχουν άλλο τα σχόλια, κάτι πάει πολύ λάθος. Αν αυτοί δεν αντέχουν, φαντάσου τι γίνεται με τον απλό χρήστη που δεν έχει φίλτρα, ομάδες PR και ψυχολόγους. Το πρόβλημα δεν είναι ατομικό. Είναι κοινωνικό. Δεν θα αλλάξει αν δεν αλλάξουμε εμείς Δεν θα σωθεί το ίντερνετ από κάποιο update. Θα αλλάξει μόνο αν αλλάξει η συμπεριφορά μας. Όταν δεν μπαίνουμε σε λιντσαρίσματα. Όταν δεν γελάμε με την ταπείνωση άλλων. Όταν δεν απαντάμε στο μίσος με περισσότερο μίσος. Όταν θυμόμαστε ότι πίσω από κάθε προφίλ υπάρχει άνθρωπος. Γιατί κάθε κλικ είναι ψήφος. Και μέχρι σήμερα, ψηφίζουμε τοξικότητα.
Tο μίσος δεν είναι μόνο λόγια, αλλά και ψηφιακές επιθέσεις
Και σαν να μην έφταναν οι ύβρεις και ο δημόσιος διασυρμός, υπάρχουν και οι «αόρατες» επιθέσεις. Spam λογαριασμοί, ψεύτικα bots, μαζικές αναφορές για να πέσει ένας λογαριασμός, ύποπτα links, μηνύματα με ιούς και προσπάθειες χακαρίσματος. Άνθρωποι που δεν αρκούνται στο να σε προσβάλουν, αλλά θέλουν να σου κλείσουν το στόμα κυριολεκτικά: να σου ρίξουν τη σελίδα, να σου κλέψουν πρόσβαση, να εξαφανίσουν περιεχόμενο χρόνων. Είναι η πιο ύπουλη μορφή ψηφιακής βίας, γιατί δεν φαίνεται στα σχόλια, αλλά χτυπά στο παρασκήνιο. Και το πιο τρομακτικό; Συχνά γίνεται οργανωμένα, μαζικά και μεθοδικά, σαν μικρές διαδικτυακές συμμορίες που παίζουν με ζωές και δουλειές ανθρώπων για «πλάκα» ή εκδίκηση.
Το ερώτημα είναι απλό
Θέλουμε social media που ενώνουν; Ή social media που τρώνε ανθρώπους ζωντανούς για λίγα likes; Γιατί αυτή τη στιγμή, η επιλογή είναι στα χέρια μας. Και δεν την κάνουμε πολύ καλά.
