Σε μια μικρή πόλη όπως η Καστοριά, η αλήθεια συχνά ενοχλεί περισσότερο από το ψέμα. Και τότε αρχίζει το γνώριμο έργο: αντί να συζητάμε το πρόβλημα, ψάχνουμε αφορμή να απαξιώσουμε αυτόν που το έθεσε.
Το κείμενο του Γιώργου Πετκανά για το φράγμα Νεστορίου και τη δημογραφική κατάρρευση της περιοχής άνοιξε μια κουβέντα που έπρεπε να είχε γίνει εδώ και χρόνια. Όχι για έργα βιτρίνας, αλλά για το αν υπάρχει πλέον ανθρώπινο δυναμικό για να στηρίξει όσα σχεδιάζονται στα χαρτιά.
Και τι απάντησαν ορισμένοι με σχόλια στο f/b; Όχι με επιχειρήματα. Όχι με στοιχεία. Αλλά με υπαινιγμούς, παλιά απωθημένα και πολιτικές «ρεβάνς».
Το πιο ειρωνικό; Μεταξύ των πιο έντονων επικριτών βρίσκονται πρόσωπα που κάποτε τον ακολούθησαν, συμπορεύτηκαν πολιτικά μαζί του και στη συνέχεια μεταπήδησαν σε αντίπαλους συνδυασμούς. Σήμερα εμφανίζονται ως τιμητές, λες και η πολιτική μνήμη της πόλης είναι κοντή και επιλεκτική.
Η παραίτηση του Πετκανά μετά τις εκλογές χρησιμοποιείται ως εύκολο ρόπαλο. Όμως ας ειπωθεί καθαρά: το να αποχωρεί κάποιος όταν διαφωνεί με τις πολιτικές συνθήκες ή όταν κρίνει ότι δεν μπορεί να υπηρετήσει ουσιαστικά, δεν είναι πολιτικό έγκλημα. Πολιτικό έγκλημα είναι να παραμένεις σε θέσεις απλώς για καρέκλες, σιωπώντας για όσα βλέπεις να καταρρέουν γύρω σου.
Ο Πετκανάς δεν έγραψε για τον εαυτό του. Έγραψε για μια Καστοριά που χάνει νέους, παραγωγή, προοπτική. Έγραψε για έργα που θυμίζουν «γεφύρια της Άρτας», για υποδομές που ολοκληρώθηκαν όταν πια δεν υπήρχε αντικείμενο να εξυπηρετήσουν. Για μια πόλη που απέκτησε κτίρια, αλλά όχι μέλλον. Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα.
Η επιλογή ορισμένων να μετατρέψουν την κουβέντα σε προσωπική επίθεση αποκαλύπτει και κάτι ακόμη: την πολιτική φτώχεια επιχειρημάτων. Όταν δεν μπορείς να απαντήσεις στην ουσία, χτυπάς τον άνθρωπο. Όταν δεν έχεις σχέδιο, καταφεύγεις στη λάσπη. Και κάπως έτσι, η Καστοριά εγκλωβίζεται ξανά στο γνωστό της σύνδρομο: μικρές προσωπικές αντιπαραθέσεις, μεγάλες συλλογικές ήττες.
Γιατί όσο εμείς μετράμε «στρατόπεδα», οι νέοι μετρούν εισιτήρια φυγής. Όσο κάποιοι κάνουν πολιτική εκδίκηση, άλλοι χτίζουν τη ζωή τους μακριά από εδώ. Και αυτό δεν το αλλάζει κανένα σχόλιο στο Facebook.
Ας είμαστε ειλικρινείς. Η κριτική είναι θεμιτή. Απολύτως.
Κανείς που έχει εκτεθεί δημόσια δεν δικαιούται ασυλία όμως άλλο η πολιτική κριτική και άλλο η στοχοποίηση με όρους «ξεκαθαρίσματος λογαριασμών».
Γιατί όταν κάθε δημόσια άποψη μετατρέπεται σε αρένα προσωπικών επιθέσεων, τότε:
Τα πραγματικά προβλήματα μένουν στο περιθώριο.
Κανείς σοβαρός πολίτης δεν θέλει να μιλήσει δημόσια απέναντι στα τρωκτικά¨
και η συζήτηση υποβαθμίζεται σε μονόλογο των τρωκτικών – υβριστών.
Στο κείμενό του, ο Γιώργος Πετκανάς με αφετηρία το φράγμα Νεστορίου, αναδεικνύει τη μαζική φυγή νέων λόγω οικονομικών συνθηκών, τη δυσκολία επιστροφής όσων αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν και την επαναλαμβανόμενη αποτυχία έργων που ολοκληρώνονται όταν η κοινωνία έχει ήδη αλλάξει — ή καταρρεύσει. Με παραδείγματα από το γήπεδο, την ΕΔΗΚΑ, το Εκθετήριο Γούνας και άλλες υποδομές, περιγράφει μια Καστοριά που επένδυσε σε τσιμέντο αλλά όχι σε ανθρώπους. Και καταλήγει σε μια πικρή, αλλά ειλικρινή διαπίστωση: χωρίς πληθυσμό, παραγωγή και προοπτική, κανένα έργο δεν σώζει έναν τόπο.
ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: Το φράγμα του Νεστορίου που “πρόκειται” να ποτίσει πεδινά στον κάμπο του Δήμου Καστοριάς (ο οποίος Δήμος Καστοριάς θα έπρεπε να το τρέχει το έργο με 1.000!), όπου καλλιέργειες σιτηρών θα αντικατασταθούν με δυναμικές καλλιέργειες, εάν και όποτε τελικά υλοποιηθεί (αμφίβολο…), τότε δε θα υπάρχουν νέοι κάτοικοι αγρότες για να ασχοληθούν με την γη, διότι ήδη εδώ και χρόνια έχει ξεκινήσει με ταχύτατους ρυθμούς η μετανάστευση για λόγους οικονομικούς ως επί των πλείστων – ιδιαιτέρως νέων – προς το εξωτερικό αλλά και προς το εσωτερικό της χώρας μας
Και από οικογενειακή εμπειρία σας καταθέτω, κάποιος που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη γενέτειρα, δεν επιστρέφει εύκολα, γιατί απλά έχει κτίσει τη ζωή του αλλού
Και από οικογενειακή εμπειρία σας καταθέτω, κάποιος -α που ΑΝΑΓΚΑΖΕΤΑΙ να εγκαταλείψει τον τόπο του, την γενέτειρα, ΔΕΝ επιστρέφει (εύκολα) γιατί απλά έχει κτίσει την ζωή του αλλού.
Το έργο “Φράγμα Νεστορίου” αφενός θυμίζει το “Γεφύρι της Άρτας” με την γνωστή ιστορία και αφετέρου θυμίζει κάποιες πιο πρόσφατες ιστορίες που αφορούν τον (ρημαγμένο) τόπο μας.
Ενδεικτικά θυμίζω τη μακροχρόνια επιθυμία των φιλάθλων της ΠΑΕ Καστοριά να φύγει η ομάδα από το ξερό γήπεδο της πόλης και όοοοοταν αυτό επετεύχθη, η Καστοριά δεν έχει ομάδα σε μεγάλη κατηγορία και το νέο γήπεδο αντί να αποκτήσει κυκλική κερκίδα, το επισκέπτονται ελάχιστοι φίλαθλοι με τις εγκαταστάσεις του να απαξιώνονται (δυστυχώς) καθημερινά.
Επίσης ο διακαής πόθος των γουναράδων να αποκτήσουν το δικό τους “σπίτι” όταν αυτό ολοκληρώθηκε (ΕΔΗΚΑ) δεν έμεινε τρίχα στην πόλη παρά ορισμένοι”τρίχες” να μας θυμίζουν τα ένδοξα χρόνια της γούνας. Σήμερα δεν υπάρχει ούτε ΔΣ ή φορέας που να έχει στο ταμείο του το ελάχιστο ποσό για να προμηθευτούν λουκέτα και να κλειδώσουν – ασφαλίσουν το (πρώην) πολυτελές κτήριο. Το αποτέλεσμα γνωστό τοις πάσι.
Το ίδιο συνέβη και με το Εκθετήριο Γούνας που όταν αυτό ανεγέρθηκε δεν υπάρχουν εκθέτες ούτε προϊόντα γούνας για να εκθέσουν. Κι αν αυτό (τυπικά) γίνεται μία φορά το χρόνο – γίνεται ως “μνημόσυνο” της γούνας με λικέρ και γυμνά σοκολατάκια μαργαρίτες, καθώς και χτυπήματα στην πλάτη του ενός και άλλου για παρηγοριά.
Θα μπορούσα να αναφέρω το Ξενία, τα Κοιμητήρια, την σήραγγα της Κλεισούρας και άλλα πολλά, αλλά ο κατάλογος είναι μακρύς σαν σεντόνι.
Προσωπικά λυπάμαι και ο καθένας ας αποδώσει τις ευθύνες εκεί που αναλογούν, μη λησμονώντας και τους εαυτούς μας. Μιας και μας δίνεται το δικαίωμα της επιλογής.
Καστοριά μου καληνύχτα…
Γιώργος Πετκανάς
