«Δεν σώζεται αυθεντική απεικόνιση του Κάρανου, καθώς ανήκει στην πρωτοϊστορική περίοδο της Μακεδονίας. Η μορφή του αποδίδεται σήμερα μόνο συμβολικά, βασισμένη σε αρχαιολογικά στοιχεία της εποχής και στις αρχαίες γραπτές παραδόσεις.»
Πριν από τον Φίλιππο, πριν από τον Αλέξανδρο, πριν ακόμη η Μακεδονία γίνει δύναμη που θα αλλάξει τον χάρτη του αρχαίου κόσμου, υπήρξε ένας ιδρυτής. Το όνομά του: Κάρανος.
Στην Ελληνική παράδοση θεωρείται ο μυθικός γενάρχης του μακεδονικού βασιλικού οίκου και ο πρώτος που έθεσε τα θεμέλια του κράτους που αργότερα θα γεννήσει τον Μέγα Αλέξανδρο.
Ο Κάρανος ανήκε στο ένδοξο γένος των Τημενιδών του Άργους. Ήταν γιος του Τημένου και απόγονος του Ηρακλή, της πιο εμβληματικής μορφής της Ελληνικής μυθολογίας. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, ξέσπασε σκληρή διαμάχη για τη διαδοχή του θρόνου του Άργους. Όταν δεν κατόρθωσε να επικρατήσει, ο Κάρανος δεν αποδέχθηκε την ήττα ως τέλος, αλλά ως αρχή. Στράφηκε στο Μαντείο των Δελφών, ζητώντας από τους θεούς να του δείξουν τον δρόμο για μια νέα πατρίδα.
Ο χρησμός της Πυθίας ήταν σαφής και συμβολικός: να κινηθεί προς τη γη της Μακεδονίας και να ιδρύσει βασίλειο στο σημείο όπου οι αίγες θα του υποδείξουν τον τόπο. Έτσι, επικεφαλής ομάδας Ελλήνων αποίκων και πολεμιστών, ο Κάρανος ξεκίνησε την πορεία προς τον βορρά.
Η παράδοση διηγείται ότι, μέσα σε πυκνή ομίχλη και καταρρακτώδη βροχή, ακολουθώντας κοπάδι αιγών που έτρεχαν να προστατευτούν, έφτασε σε εύφορη κοιλάδα της Ημαθίας. Εκεί αναγνώρισε το θεϊκό σημάδι. Στον τόπο αυτό ίδρυσε τις Αιγές, την πρώτη πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου, κοντά στη σημερινή Βεργίνα — εκεί όπου αιώνες αργότερα θα βρεθούν οι βασιλικοί τάφοι της Μακεδονικής δυναστείας.
Ο Κάρανος δεν περιορίστηκε στην ίδρυση μιας πόλης. Υπήρξε οργανωτής κράτους. Υπέταξε τοπικούς άρχοντες, εκδίωξε αντίπαλους ηγεμόνες, ενοποίησε διάσπαρτες φυλές και δημιούργησε έναν πολιτικό πυρήνα με στρατιωτική συνοχή και δυναστική συνέχεια. Έτσι γεννήθηκε η Μακεδονία ως ενιαίο βασίλειο και όχι απλώς ως γεωγραφικός χώρος.
Σε ανάμνηση του θεϊκού οιωνού, η αίγα έγινε ιερό σύμβολο της δυναστείας. Οι απόγονοι του Κάρανου ονομάστηκαν Αργεάδες ή Αιγεάδες, δηλώνοντας τόσο την καταγωγή τους από το Άργος όσο και τη νέα βασιλική έδρα. Το σύμβολο αυτό συνόδευσε τον μακεδονικό στρατό για γενιές και αποτέλεσε στοιχείο ταυτότητας και νομιμοποίησης της εξουσίας.
Μετά τον Κάρανο, τη βασιλεία ανέλαβε ο Περδίκκας, συνεχίζοντας τη δυναστική αλυσίδα που θα φτάσει στον Φίλιππο Β΄ και τελικά στον Αλέξανδρο τον Μέγα. Ο Αλέξανδρος δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στην ιστορία. Ήταν ο καρπός μιας μακράς παράδοσης. Από την πατρική του γραμμή θεωρούσε τον εαυτό του απόγονο του Ηρακλή μέσω του Κάρανου, ενώ από τη μητρική γραμμή καταγόταν από τον Αιακό και τον Νεοπτόλεμο. Έτσι, στο πρόσωπό του ενώθηκαν οι δύο μεγάλες ηρωικές γενεαλογίες του Ελληνικού κόσμου.
Αυτή η διπλή καταγωγή δεν είχε μόνο συμβολική σημασία. Λειτουργούσε ως πολιτικό και ιδεολογικό θεμέλιο της βασιλείας, ενισχύοντας τη νομιμοποίηση της εξουσίας και παρουσιάζοντας τον Μακεδόνα βασιλιά ως συνεχιστή του ηρωικού παρελθόντος του Ελληνισμού.
Ο Κάρανος, είτε ως ιστορικό πρόσωπο είτε ως μυθικός ιδρυτής, αποτελεί το σημείο εκκίνησης της Μακεδονικής πορείας. Είναι η απαρχή μιας αλυσίδας γεγονότων που θα οδηγήσουν τη Μακεδονία από περιφερειακό βασίλειο σε παγκόσμια δύναμη. Από τις Αιγές έως την Ασία, από τον πρώτο βασιλιά έως τον Μέγα Αλέξανδρο, το νήμα της ιστορίας ξεκινά από εκείνον.
Και γι’ αυτό ο Κάρανος δεν ανήκει απλώς στο παρελθόν. Ανήκει στη ρίζα της μακεδονικής και ελληνικής ιστορικής ταυτότητας.
