3,5 χρόνια αδιαφάνειας — και ήρθε η ώρα να ανοίξουν όλα τα χαρτιά
Τρία και μισό χρόνια μετά την ανάθεση της εκμετάλλευσης του λατομείου, η υπόθεση όχι μόνο δεν έχει ξεκαθαρίσει, αλλά μοιάζει να καλύπτεται από ένα παχύ στρώμα σιωπής. Και στη δημοκρατία, η σιωπή γύρω από δημόσια περιουσία δεν είναι ποτέ αθώα. Η διακήρυξη και σύμβαση με την ΜΑΚΕΔΝΟΣ Α.Ε., όπως αποτυπώνονται στη σύμβαση με ΑΔΑ 9Ρ71ΟΚΠΗ-Ψ70, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα:
Η διακήρυξη της ΜΑΚΕΔΝΟΣ Α.Ε. ήταν εξαρχής προβληματική: ασαφείς υποχρεώσεις, ελλιπείς μηχανισμοί ελέγχου, αόριστες επενδύσεις, αδιαφανή κριτήρια, περιβαλλοντικοί όροι χωρίς μεθοδολογία παρακολούθησης. Παρ’ όλα αυτά, ο ανάδοχος εγκαταστάθηκε, ανέλαβε και λειτουργεί επί χρόνια.
Σήμερα, το πολιτικό ερώτημα είναι απλό και ξεκάθαρο: Τι έχει συμβεί πραγματικά σε αυτή τη σύμβαση;
1. Το “δώρο” των 1.500 κυβικών — ή η μεγάλη μαύρη τρύπα
Η σύμβαση προέβλεπε παράδοση 1.500 m³ αδρανών υλικών τον χρόνο. Αν αυτό υλοποιήθηκε, πρόκειται για σημαντικό όφελος για τον Δήμο. Αν δεν υλοποιήθηκε, πρόκειται για σοβαρή δημοσιονομική απώλεια.
Ερωτήματα προς την ΜΑΚΕΔΝΟΣ του Δήμου Καστοριάς:
- ΥΠΑΡΧΟΥΝ δημοσιευμένα πρωτόκολλα παράδοσης–παραλαβής;
- ΠΟΣΑ m³ παραδόθηκαν τελικά στον Δήμο ανά έτος;
- ΠΟΙΟΣ επιβεβαιώνει την τήρηση των ποσοτήτων;
- ΥΠΑΡΧΕΙ τεχνική τεκμηρίωση και επίβλεψη για κάθε παραλαβή;
📌 Σήμερα δεν υπάρχει κανένα δημόσιο έγγραφο που να αποδεικνύει την παράδοση ούτε ενός μόνο κυβικού. Αυτή η απουσία στοιχείων είναι θεσμικά προβληματική.
2. Τα μισθώματα: Εισπράχθηκαν;
Το μίσθωμα που πρέπει να καταβάλλεται στον Δήμο εξαρτάται από την πραγματική εξόρυξη και παραγωγή αδρανών.
Ερωτήματα προς την ΜΑΚΕΔΝΟΣ / Οικονομική Υπηρεσία:
- πρέπει να υπάρχουν μετρήσεις,
- μητρώο παραγωγής,
- υπογραφές μηχανικών,
- επίσημες εκθέσεις εξόρυξης.
Τίποτα από αυτά έχει δημοσιοποιηθεί;;. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η διοίκηση δεν μπορεί να γνωρίζει τι εισπράττει — και ο πολίτης δεν μπορεί να ελέγξει αν εισπράττονται τα νόμιμα ποσά. Η απάντηση μέχρι στιγμής είναι μία: Δεν γνωρίζει. Και όταν η τοπική διοίκηση δεν γνωρίζει τι εισπράττει, δεν μιλάμε για λάθη. Μιλάμε για θεσμικό ατύχημα.
📌 Ζητούνται λοιπόν στοιχεία.
3. Περιβαλλοντικός έλεγχος: Έγινε; Ή απλώς γράφτηκε;
Η εξορυκτική δραστηριότητα εντός φυσικού περιβάλλοντος πρέπει να διέπεται από:
✔ ετήσιες εκθέσεις συμμόρφωσης,
✔ αυτοψίες Περιφέρειας (ή Περιβαλλοντικών Υπηρεσιών),
✔ τεχνικά δελτία παρακολούθησης,
✔ χάρτες επέκτασης εξόρυξης.
Ερωτήματα προς Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας & Δήμο:
- Πότε και με ποιόν τρόπο έγινε περιβαλλοντικός έλεγχος;
- ΥΠΑΡΧΟΥΝ δημόσιες εκθέσεις συμμόρφωσης;
- Έγιναν αυτοψίες; Ποια είναι τα αποτελέσματά τους;
- Υπάρχουν χάρτες λειτουργίας και επέκτασης;
📌 Η απουσία αυτών των στοιχείων δεν είναι απλώς παράλειψη. Είναι πολιτικό ζήτημα ευθύνης που θέτει υπό αμφισβήτηση τη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών.
4. Κυρώσεις: Το πιο ύποπτο μηδενικό
Σε τρία και μισό χρόνια λατομικής δραστηριότητας:
- μηδέν παραβάσεις,
- μηδέν κυρώσεις,
- μηδέν παρατηρήσεις.
Αυτό δεν είναι “επιτυχία”. Είναι συναγερμός.
Σε μια από τις πιο αυστηρά ρυθμισμένες δραστηριότητες, το απόλυτο μηδενικό σημαίνει ένα από τα δύο:
- ή ο ανάδοχος λειτουργεί απολύτως τέλεια (πιθανότητα: χαμηλή),
- ή κανείς δεν ελέγχει τίποτα (πιθανότητα: υψηλή).
Ερώτημα προς Περιφέρεια / Δήμο / Ανεξάρτητες Αρχές:
Με ποια συχνότητα διεξάγονται έλεγχοι; Υπάρχει πρωτόκολλο ελέγχου; Ποιος επιβλέπει την εφαρμογή των όρων;
📌Υπάρχουν απαντήσεις;;
Πολιτική ουσία: η σιωπή είναι στάση — και ευθύνη
Η υπόθεση λατομείο δεν είναι τεχνικό θέμα. Είναι ζήτημα πολιτικής ποιότητας, διοικητικής επάρκειας και θεσμικής διαφάνειας.
Η ΜΑΚΕΔΝΟΣ Α.Ε. και ο Δήμος Καστοριάς οφείλουν να δημοσιοποιήσουν:
- το συνολικό τονάζ παραγωγής,
- όλα τα μισθώματα,
- όλα τα πρωτόκολλα παραλαβής υλικών,
- όλες τις επενδύσεις,
- όλες τις περιβαλλοντικές εκθέσεις,
- όλες τις πράξεις ελέγχου.
Όχι για να ικανοποιήσουν πολιτικές αντιδικίες. – Αλλά για να ικανοποιήσουν το αυτονόητο: το δικαίωμα του πολίτη στη διαφάνεια. 📌Ζητούνται λοιπόν στοιχεία.
Πιθανή προσφυγή ενδιαφερόμενου δημότη: Πού μπορεί να στηριχθεί
Εάν δεν δοθούν τα παραπάνω στοιχεία, υπάρχουν τρεις διαδρομές:
1. Αποκεντρωμένη Διοίκηση – Παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας
Για έλλειψη ελέγχων, απουσία πρωτοκόλλων, μη παρακολούθηση σύμβασης.
2. Ελεγκτικό Συνέδριο – Δημοσιονομική απώλεια
Εφόσον προκύψει ότι ο Δήμος δεν εισέπραξε όσα έπρεπε.
3. Περιβαλλοντική Αρχή / Εισαγγελέας Περιβάλλοντος
Εφόσον υπάρχουν ενδείξεις μη τήρησης περιβαλλοντικών όρων.
📌Αυτές δεν είναι “πολιτικές κινήσεις γκρίνιας”.
Είναι θεσμικές πράξεις υπεράσπισης του δημοσίου συμφέροντος στις οποίες μπορεί να προβεί οποιοσδήποτε δημότης.
Ώρα για φως — όχι άλλες σκιές
Το λατομείο δεν είναι υπόθεση τεχνική. Είναι καθρέφτης του τρόπου που λειτουργεί η τοπική διοίκηση: με διαφάνεια ή στο σκοτάδι.
Και μετά από 3,5 χρόνια, αυτό που λείπει δεν είναι η αντιπολίτευση. Αυτό που λείπει είναι οι απαντήσεις.
📌Η κοινωνία δεν ζητάει “πόλεμο”. Ζητάει στοιχεία — και αυτά ο Δήμος οφείλει να τα δώσει.
Τα ερωτήματα προκύπτουν από την ανάγνωση και έρευνα αναλύοντας τους όρους της διακύρηξης δημοπρασίας Για την εκμίσθωση ενιαίας έκτασης, συνολικού εμβαδού 309.673,86 τ.μ., αποτελούμενη, από το ακίνητο με ΚΑΕΚ 230401503146/0/0 εμβαδού 229.430,48 τ.μ. και τμήμα ακινήτου με ΚΑΕΚ 230401503097/0/0 εμβαδού 80.243,38 τ.μ., που βρίσκεται στο αγρόκτημα Κρεπενής της Δημοτικής Ενότητας Μακεδνών του Δήμου Καστοριάς, εντός Λατομικής Περιοχής, με σκοπό την εκμετάλλευση αδρανών υλικών.
ΔΕΙΤΕ την σύμβαση με ΑΔΑ 9Ρ71ΟΚΠΗ-Ψ70
