Η πρόσφατη παρέμβαση πολλών ιστοσελίδων και αρθρογράφων και ενός (1) ανεξάρτητου ραδιοφωνικού παραγωγού για την πρωτοχρονιάτικη πίτα του Δήμου Καστοριάς και τους «εκλεκτούς» της δημοτικής αρχής δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Και όχι άδικα.
Η εικόνα μιας διοίκησης που προτιμά τον έπαινο από τον έλεγχο, που επενδύει στην επικοινωνία αντί στο αποτέλεσμα, που καλεί τους πρόθυμους και αποφεύγει τους ενοχλητικούς, είναι γνώριμη στους πολίτες.
Οι δρόμοι με τις λακκούβες, οι καθυστερήσεις έργων, η ασάφεια και η παραπλάνηση, η αίσθηση μιας δημοτικής αρχής που κινείται πιο γρήγορα στα τραπέζια και πιο αργά στα εργοτάξια, δεν είναι προϊόν φαντασίας. Είναι καθημερινή εμπειρία. Και σε αυτό, η κριτική βρίσκει στόχο.
Όμως η συζήτηση δεν μπορεί —και δεν πρέπει— να σταματά εκεί. Γιατί αν η δημοτική εξουσία οφείλει να ελέγχεται, το ίδιο ισχύει και για εκείνους που διεκδικούν τον ρόλο του ελεγκτή. Και μέσα σε αυτό το θολό τοπίο, η πολιτική εξουσία βρίσκει συχνά τον καθρέφτη που της αξίζει.
Η δημοσιογραφία δεν κρίνεται πρωτίστως από κορνιζαρισμένα πτυχία όπως διαβάσαμε, ούτε από την επίκληση τίτλων δημοσιογραφικών σπουδών. Κρίνεται καθημερινά σε τρία αδιαπραγμάτευτα πεδία: δεοντολογία, ανεξαρτησία, τεκμηρίωση. Και αυτά δεν κατοχυρώνονται ούτε με σχολές ούτε με αυτοανακηρύξεις.
Η δεοντολογία φαίνεται όταν ο δημοσιογράφος ελέγχει την εξουσία ακόμη κι όταν αυτό έχει κόστος.
Η ανεξαρτησία δοκιμάζεται όταν δεν ταυτίζεται διαχρονικά με συγκεκριμένα κέντρα, πρόσωπα ή –πολύ περισσότερο– με τη διαχείριση δημόσιων οικονομικών.
Η τεκμηρίωση αποδεικνύεται όταν η κριτική δεν στηρίζεται μόνο σε εικόνες και χαρακτηρισμούς, αλλά σε στοιχεία, συνέπεια και μνήμη.
Γιατί η μνήμη είναι άβολη. Και θυμίζει πως όλοι κρίνονται όχι μόνο από όσα γράφουν σήμερα, αλλά και από όσα έκαναν ή δεν έκαναν χθες. Θυμίζει περιόδους όπου κάποιοι είχαν προνομιακή πρόσβαση, λόγο, επιρροή και ρόλο στη διαμόρφωση της εικόνας και της επικοινωνιακής πολιτικής του Δήμου. Και τότε, η αυστηρότητα ήταν επιλεκτική.
Η δημοσιογραφία δεν είναι έδρα ανωτερότητας. Ούτε εξέδρα ηθικού πλεονεκτήματος. Είναι ευθύνη. Και απαιτεί μια δόση ταπεινότητας, ειδικά από όσους έχουν βρεθεί κοντά στην εξουσία περισσότερο απ’ όσο σήμερα θυμούνται ή παραδέχονται.
Το πραγματικό πρόβλημα στην Καστοριά δεν είναι ποιος κόπηκε από την πίτα. Ούτε ποιος ευνοείται… Είναι ότι εδώ και χρόνια κόβεται η ουσία: ο ουσιαστικός δημόσιος διάλογος, ο σκληρός αλλά έντιμος έλεγχος, η ισοτιμία στην ενημέρωση.
Και αν θέλουμε να μιλάμε για σοβαρή δημοσιογραφία, οφείλουμε πρώτα να κοιταχτούμε στον καθρέφτη. Γιατί αλλιώς, η κριτική στην εξουσία κινδυνεύει να μοιάζει λιγότερο με έλεγχο και περισσότερο με αλλαγή ρόλων στο ίδιο έργο.
Ας το πούμε απλά, γιατί τα πολλά λόγια κουράζουν.
Όταν κάποιος τρώει, συνήθως δεν φωνάζει. Όταν δεν τρώει, φωνάζει.
Και όταν δεν τρώει και δεν θέλει να φάει, τότε ενοχλεί πραγματικά…
Γιατί υπάρχουν – όσο κι αν χαλάει το αφήγημα – και εκείνοι οι ιδεολόγοι της αυτοδιοίκησης και της… δημοσιογραφίας. Αυτοί που δεν συναλλάσσονται, δεν μπαίνουν στο «πλάνο», δεν περιμένουν φλουρί ούτε θέση στο οβάλ τραπέζι. Δεν είναι μειοψηφία, όσο κι αν έτσι θα βόλευε. Γιατί ο κόσμος στην Καστοριά ξέρει να κρίνει ποιος γράφει με επιχειρήματα και ποιος με… μενού. Και όχι, δεν είναι όλοι ίδιοι. Όσο κι αν βολεύει να βαφτίζονται όλοι «επαρχιώτες ψιλικατζήδες», για να νιώθει ανώτερος κάποιος ομοτράπεζος δημοσιογράφος ή να κρύβεται πίσω του ένας δήμαρχος που πετάει την μπάλα στην εξέδρα…
Γιατί τι μας λέει σε σε ραδιοφωνική τοποθέτηση τελικά ο δήμαρχος; «Όλα τα αναρτούμε στη Διαύγεια».
Σοβαρά; Η απάντηση είναι απλή: Υποχρεούστε. Αλλιώς παύεστε. Δεν είναι επιχείρημα, είναι νομική υποχρέωση.
Και μιας και μιλάμε για θερμά λόγια: Ποιος ακριβώς αξιωματούχος του κέντρου μίλησε με ενθουσιασμό για τον Δήμο Καστοριάς;
Α, ναι. Ο ένας. Εκείνος που δεν γνώριζε. Οι υπόλοιποι σωπαίνουν. Και – όπως φαίνεται – κάποιοι… παρακολουθούν.
Για τα δήθεν “πλιάτσικα” και τις υποτιθέμενες “ατασθαλίες” των προηγούμενων ετών… ακούμε πολλά από τον κ δήμαρχο. Στοιχεία όμως δεν βλέπουμε. Μόνο υπαινιγμούς, γενικόλογες κατηγορίες και το γνωστό σύννεφο ασαφούς ηθικής ανωτερότητας.
Βέβαια, ευθύνονται και οι προηγούμενοι. Οι «κότες», που δεν έστειλαν ποτέ κανέναν στον εισαγγελέα ακόμα και για συκοφαντεία… Αλλά ποιος νοικοκύρης θέλει να μπλέξει με δίκτυα επαγγελματιών της εξουσίας;;;
Και για να κλείνουμε:
Υπάρχουν και εκείνοι που δεν αντέδρασαν και δεν ασχολήθηκαν με τις αποκαλύψεις. Όχι γιατί δεν κατάλαβαν.
Αλλά γιατί, πολύ απλά, ήταν στο πρόγραμμα.
όχι… όχι.. δεν κρίνω – σχολιάζω !!
